کدام خوراکی‌ها را باید در پاییز از سفره حذف کرد؟
با فرا رسیدن فصل پاییز و غلبه طبع سرد و خشک، تغییر سبک زندگی و اصلاح تغذیه امری ضروری است؛ شناخت خوراکی‌های ناسازگار با این فصل و پرهیز از آن‌ها، کلید حفظ ایمنی بدن و پیشگیری از رخوت پاییزی است.
فصل پاییز، فصل تغییرات شگرف طبیعت و به تبع آن، تغییر در سیستم بدنی انسان است. از منظر طب سنتی ایرانی، پاییز طبعی «سرد و خشک» دارد (مشابه سودا) و همین ویژگی موجب می‌شود تا بدن انسان نیز تحت تأثیر این آب‌وهوا قرار گیرد. با سرد شدن هوا، منافذ پوست بسته شده، هضم معده قوی‌تر می‌شود اما غلبه سردی و خشکی می‌تواند زمینه را برای بروز خستگی مفرط، افسردگی فصلی، خشکی پوست، آلرژی‌ها و دردهای مفصلی فراهم کند.
برای مقابله با عوارض این فصل، نخستین گام «پرهیز از خوراکی‌های ناسازگار» و سپس جایگزین کردن غذاهای متناسب با مزاج فصل است.
در پاییز چه خوراکی‌هایی را باید کنار بگذاریم؟
متخصصان طب سنتی تأکید می‌کنند که مصرف برخی خوراکی‌ها به دلیل داشتن طبع سرد و خشک یا ایجاد خشکی در بدن، در فصل پاییز باید به حداقل رسیده یا به طور کامل کنار گذاشته شوند:
۱. میوه‌ها و صیفی‌جات جالیزی سرد: میوه‌های تابستانی نظیر هندوانه، خربزه، خیار، هلو، شلیل و گوجه‌سبز که طبعی سرد و تر یا سرد و خشک دارند، برای پاییز مناسب نیستند و موجب ایجاد سودا و مشکلات گوارشی می‌شوند.
۲. غذاهای کارخانه‌ای، فست‌فودها و کنسروها: مواد غذایی فراوری شده، سوسیس، کالباس، تنقلات شور و چیپس به دلیل داشتن مواد نگهدارنده و طبع خشک، رطوبت مفید بدن را از بین برده و سیستم ایمنی را ضعیف می‌کنند.
۳. خوراکی‌های ترش و سوداساز: مصرف بیش از حد سرکه، ترشیجات صنعتی، آب‌غوره، قره‌قروت و لواشک‌های ترش، خشکی خون را افزایش داده و باعث غلظت خون و تیرگی پوست می‌شوند.
۴. چای پررنگ، قهوه و نسکافه زیاد: نوشیدنی‌های کافئین‌دار محرک که ادرارآور هستند، موجب دفع آب بدن و تشدید خشکی پوست و سیستم عصبی در پاییز می‌شوند.
۵. گوشت‌های سرد و ماهی شور: ماهی‌های پرورشی با طبع سرد یا ماهی شور، در صورت عدم مصلح (مانند سیر، فلفل یا گردو) برای مصرف مداوم در پاییز توصیه نمی‌شوند.
تأثیرپذیری افراد از پاییز به مزاج ذاتی آن‌ها بستگی دارد:
سوداوی‌ها (سرد و خشک): این افراد بیشترین آسیب را در پاییز می‌بینند؛ چرا که طبع فصل با مزاج آن‌ها هم‌سوست. افزایش افکار منفی، خشکی پوست، یبوست و تیرگی چهره از علائم غلبه سودا در این افراد است. سوداوی‌ها باید از خوردن بادمجان، عدس، چای پررنگ، گوشت گاو و غذاهای مانده به شدت پرهیز کنند.
بلغمی‌ها (سرد و تر): با اینکه طبع بلغم سرد است، اما خشکی پاییز تا حدی به تعدیل رطوبت اضافی بدن آن‌ها کمک می‌کند. با این حال، ابتلا به سرماخوردگی‌های مکرر و دردهای مفصلی در این گروه شایع است و باید از لبنیات پرچرب، دوغ و ماست ترش در شب‌هنگام پرهیز نمایند.
صفراوی‌ها (گرم و خشک) و دموی‌ها (گرم و تر): این افراد معمولاً پاییز را راحت‌تر تحمل می‌کنند زیرا خنکی هوا، حرارت درونی آن‌ها را تعدیل می‌کند. با این حال، صفراوی‌ها باید مراقب خشکی بیش از حد پوست باشند و از خوردن غذاهای بسیار تند و سرخ‌کردنی‌ها پرهیز کنند.
توصیه پایانی:
بهترین جایگزین‌ها در پاییز، خوراکی‌های با طبع گرم و تر مانند آبگوشت‌های سنتی با گوشت گوسفند، سوپ‌های گرم حاوی سبزیجات معطر، ارده، شیره انگور، انجیر، مویز، زیتون، و دمنوش‌های گیاهی چون بابونه، بادرنجبویه و زنجبیل است تا پاییز را با سلامتی و انرژی کامل سپری کنید.
انتشار در سایر رسانه های علمی و خبری با ذکر منبع صد آنلاین مجاز شرعی و قانونی است.
