مشمولان وام ۳۰ میلیونی دولت

 «طرح اعتبار ملی ایرانیان» عنوان برنامه‌ای است که از دی‌ماه ۱۴۰۴ به‌صورت رسمی توسط دولت جمهوری اسلامی ایران برای حمایت از خانوار‌های کم‌درآمد آغاز شد و خبر آن در رسانه‌های داخلی منتشر شد. در این طرح، دولت اعلام کرده که به سرپرستان خانوار در دهک‌های پایینِ درآمدی جامعه تسهیلاتی به‌صورت وام اعتباری ارائه خواهد شد.

این برنامه در راستای تقویت معیشت خانوارها، کاهش فشار اقتصادی و حمایت از اقشار کم‌درآمد طراحی شده است، به‌ویژه در شرایطی که تورم بالا و افزایش هزینه‌های زندگی باعث شده قدرت خرید بسیاری از خانوار‌ها کاهش یابد. دولت قصد دارد با اجرای این طرح، بخشی از نیاز‌های مردم را از طریق اعتبار مالی (وام) تأمین کند تا خانوار‌ها بتوانند از آن برای مصارف ضروری استفاده کنند.

هدف و فلسفه طرح اعتبار ملی ایرانیان

هدف اصلی طرح اعتبار ملی ایرانیان این است که اقشار آسیب‌پذیر جامعه در دهک‌های پایین درآمدی (دهک‌های ۱ تا ۵) بتوانند به منابع مالی با هزینه کمتر دسترسی پیدا کنند. در شرایطی که بسیاری از مردم با تورم و سختی معیشتی مواجه هستند، این طرح تلاش دارد تا احساس امنیت مالی و امکان تامین نیاز‌های اساسی را در خانوار‌ها افزایش دهد.

سیاست‌گذاران اقتصادی دولت می‌گویند این طرح هم‌زمان با دیگر اقدامات حمایتی (مانند اصلاح یارانه‌ها و حمایت‌های معیشتی) اجرا می‌شود تا فشار اقتصادی بر مردم کاهش یابد و قدرت خرید خانوار‌ها ارتقا پیدا کند.

جزئیات وام ۳۰ میلیونی

طبق اعلام رسمی دولت، در قالب طرح اعتبار ملی ایرانیان، وام اعتباری ۳۰ میلیونی تومان با نرخ کارمزد حدود ۴٪ برای سرپرستان خانوار دهک‌های درآمدی ۱ تا ۵ در نظر گرفته شده است.

این وام قرار است به‌صورت غیرنقدی یا اعتباری ارائه شود، به این معنی که افراد می‌توانند از آن برای خرید کالا یا خدمات مشخص استفاده کنند یا مبلغ وام را در قالب اعتبار خرید دریافت کنند، بسته به ضوابط اجرایی تعیین‌شده.

همچنین گزارش‌ها اشاره دارند دوره بازپرداخت این وام کوتاه‌مدت است (مثلاً ۶ تا ۱۲ ماه)، که هدف آن کاهش بار بدهی بلندمدت بر خانوارهاست و امکان بازپرداخت سریع‌تر تسهیلات فراهم شود. با این حال، جزئیات دقیق نحوه بازپرداخت و اقساط ممکن است در مراحل اجرایی بیشتر مشخص شود.

شرایط دریافت و دهک‌های هدف طرح اعتبار ملی ایرانیان

وام ۳۰ میلیونی در طرح اعتبار ملی ایرانیان تنها برای دهک‌های پایین درآمدی (دهک ۱ تا ۵) در نظر گرفته شده است. این دهک‌ها معمولاً شامل خانوار‌هایی با درآمد کم و نیاز‌های معیشتی بیشتر هستند که دولت می‌خواهد با این حمایت مستقیماً به آنها کمک کند.

معمولاً تعیین دهک‌های درآمدی بر اساس آمار رسمی از وضعیت درآمد، دارایی، هزینه‌های خانوار و اطلاعات ثبت‌شده در بانک‌های اطلاعاتی دولتی صورت می‌پذیرد؛ اما جزئیات کامل آن (مثلاً معیار‌های دقیق و نحوه اولویت‌بندی خانوارها) از سوی مسئولان اعلام رسمی نشده یا در مراحل بعدی اطلاع‌رسانی خواهد شد.

اعلام این طرح در رسانه‌ها با واکنش‌های متفاوتی همراه بوده است. برخی کارشناسان و رسانه‌ها این تسهیلات را فرصتی برای راه‌اندازی کسب‌وکار‌های خرد، رفع نیاز اولیه خانوار‌ها مثل خرید لوازم خانگی یا پوشش هزینه‌های ضروری دانسته‌اند.

در مقابل، برخی منتقدان به این نکته اشاره کرده‌اند که ۳۰ میلیون تومان ممکن است برای راه‌اندازی کسب‌وکار مستقل، برای بسیاری از خانوار‌ها کافی نباشد و این مبلغ نسبت به نیاز واقعی جامعه کم به‌نظر می‌رسد، به‌خصوص در شرایط افزایش قیمت‌ها.

در مجموع، طرح اعتبار ملی ایرانیان یک برنامه حمایتی دولت است که از دی‌ماه ۱۴۰۴ آغاز شده و هدف آن ارائه وام اعتباری ۳۰ میلیونی تومان با کارمزد پایین به دهک‌های پایین درآمدی جامعه است. این برنامه در راستای کاهش فشار اقتصادی، تقویت معیشت و افزایش دسترسی به منابع مالی برای خانوار‌های کم‌درآمد طراحی شده است و اجرای آن می‌تواند تا حدی کمک‌کننده باشد؛ اما میزان تاثیر آن بسته به نحوه اجرا، شرایط پرداخت و نیاز‌های واقعی جامعه خواهد بود.