ضربه سنگین جنگ به طلا

به گزارش منیبان، پس از یکی از شدیدترین ریزش‌های چند سال اخیر در بازار جهانی طلا، نشانه‌هایی از بازگشت خریداران به بازار دیده می‌شود؛ اتفاقی که می‌تواند از ورود اونس به بازار نزولی جلوگیری کرده و روند صعودی سه‌ساله این فلز گرانبها را حفظ کند.

براساس گزارشی از بلومبرگ،  قیمت جهانی طلا در ماه جاری حدود ۱۵ درصد کاهش یافته و این افت سنگین، اعتماد بسیاری از سرمایه‌گذاران صعودی را به چالش کشیده است. این در حالی است که تشدید تنش‌های ژئوپلیتیک و جنگ ایران، به‌طور سنتی باید به نفع دارایی‌های امنی مانند طلا تمام می‌شد، اما رفتار بازار در روزهای اخیر مسیر متفاوتی را نشان داده است.

موج فروش طلا در بازار جهانی

فشار فروش در بازار طلا عمدتاً همزمان با ریزش گسترده در بازارهای سهام، اوراق قرضه و ارزها رخ داده است. بسیاری از سرمایه‌گذاران برای جبران زیان‌های خود در سایر بازارها، بخشی از دارایی‌های طلای خود را نقد کرده‌اند. به بیان دیگر، طلا که معمولاً در دوره‌های بحران نقش پناهگاه امن را ایفا می‌کند، این بار خود به منبع تأمین نقدینگی تبدیل شده است.

در کنار این موضوع، فروش ذخایر طلا توسط برخی بانک‌های مرکزی نیز فشار مضاعفی بر قیمت‌ها وارد کرده است. در این میان، ترکیه طی دو هفته پس از آغاز جنگ، بیش از ۸ میلیارد دلار طلا را در قالب فروش و سوآپ به بازار عرضه کرده تا از ارزش لیر حمایت کند. اگرچه بخش عمده این معاملات از نوع سوآپ بوده و اثر مستقیمی بر قیمت نقدی طلا ندارد، اما فروش مستقیم بخشی از ذخایر، نگرانی‌هایی درباره احتمال تکرار این رفتار از سوی سایر بانک‌های مرکزی ایجاد کرده است.

نشانه‌های تازه از بازگشت خریداران طلا

قیمت اونس طلا تا پایان معاملات روز پنج‌شنبه حدود ۱۹ درصد نسبت به سقف بسته‌شدن ماه ژانویه کاهش یافت؛ سطحی که تنها یک درصد با مرز متعارف ورود به بازار نزولی فاصله داشت. با این حال، در معاملات روز جمعه جریان تازه‌ای از خرید وارد بازار شد و قیمت‌ها حدود ۳ درصد افزایش پیدا کرد.

این بازگشت، از نگاه بسیاری از تحلیلگران، نشانه‌ای از حضور خریداران فرصت‌طلب در سطوح پایین قیمتی است. برخی مدیران سرمایه‌گذاری و بانک‌های بزرگ معتقدند عوامل بنیادینی که از رشد طلا در سال‌های اخیر حمایت کرده‌اند، همچنان پابرجا هستند.

از جمله این عوامل می‌توان به بدهی سنگین دولت‌ها، تضعیف انضباط مالی در اقتصادهای بزرگ و ریسک‌های ژئوپلیتیک فزاینده اشاره کرد. این متغیرها در مجموع همچنان چشم‌انداز میان‌مدت و بلندمدت طلا را مثبت نگه می‌دارند.

ریشه‌های جهش ۱۵۰ درصدی اونس از ۲۰۲۳

رالی قدرتمند طلا که از ابتدای سال ۲۰۲۳ آغاز شد و تاکنون حدود ۱۵۰ درصد بازدهی ایجاد کرده، در ابتدا با خرید گسترده بانک‌های مرکزی کلید خورد. پس از مسدود شدن ذخایر ارزی روسیه، بسیاری از کشورها به این جمع‌بندی رسیدند که نگهداری بیش از حد دارایی‌ها در قالب دلار می‌تواند ریسک‌زا باشد. همین موضوع تقاضا برای طلا را افزایش داد و پس از آن، صندوق‌های پوشش ریسک و سرمایه‌گذاران خرد نیز وارد این روند صعودی شدند.

تغییر روایت بازار به زیان اونس

اما اکنون جنگ و جهش قیمت انرژی، روایت غالب بازار را تغییر داده است. افزایش قیمت نفت و گاز، فشار تورمی تازه‌ای ایجاد کرده و همزمان بازدهی اوراق قرضه را بالا برده است. رشد سود اوراق معمولا به ضرر طلا تمام می‌شود، زیرا طلا دارایی بدون بهره محسوب می‌شود و در شرایطی که نرخ‌های سود جذاب‌تر می‌شوند، بخشی از سرمایه‌ها از این بازار خارج می‌شود.

همزمان، تقویت قابل توجه شاخص دلار نیز یکی دیگر از موانع رشد طلا بوده است. در شرایط تشدید درگیری‌ها، دلار بار دیگر جایگاه خود را به عنوان اصلی‌ترین دارایی امن تثبیت کرده و در برابر سبدی از ارزهای مهم جهان تقویت شده است. این موضوع باعث شده خرید طلا برای سرمایه‌گذارانی که با ارزهای غیردلاری معامله می‌کنند، گران‌تر شود.

یکی دیگر از نقاط فشار، خروج سرمایه از صندوق‌های ETF مبتنی بر طلا بوده است. طبق محاسبات بلومبرگ، این صندوق‌ها در ماه جاری بزرگ‌ترین خروج سرمایه از سال ۲۰۲۲ را تجربه کرده‌اند و تمام ورود سرمایه ثبت‌شده در سال جاری عملا خنثی شده است. این موضوع نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران نهادی و خرد در کوتاه‌مدت نسبت به مسیر قیمت طلا محتاط‌تر شده‌اند.

خوش‌بینی سرمایه‌گذاران به صعود طلا

با این حال، برخی تحلیلگران معتقدند بخش عمده اصلاح قیمتی طلا ممکن است پشت سر گذاشته شده باشد. تجربه تاریخی نشان می‌دهد در دوره‌های ریزش بازار سهام، طلا معمولا در ابتدا تحت فشار فروش قرار می‌گیرد، زیرا برای پوشش مارجین‌کال‌ها نقد می‌شود، اما پس از فروکش کردن این فشار، معمولا دوباره وارد مسیر صعودی می‌شود.

بانک‌هایی مانند سیتی‌گروپ نیز همچنان نسبت به چشم‌انداز یک‌ساله طلا خوش‌بین هستند و انتظار دارند قیمت این فلز در سال آینده بالاتر از سطوح فعلی قرار گیرد. از نگاه این گروه، پس از خروج سرمایه‌گذاران سفته‌باز، زمینه برای شکل‌گیری موج صعودی تازه فراهم خواهد شد.

در مجموع، اگرچه جنگ و تقویت دلار در کوتاه‌مدت فشار قابل توجهی بر بازار طلا وارد کرده، اما روایت‌های بنیادی مانند رشد بدهی دولت‌ها، نگرانی از کاهش ارزش پول‌های ملی و تداوم ریسک‌های ژئوپلیتیک همچنان از این بازار حمایت می‌کنند.