پشتپرده گرانی کالاهای اساسی و وقفه در کالابرگ
افزایش قیمت کالاهای اساسی، تفاوت میان «گرانی» و «گرانفروشی»، وقفه در پرداخت مطالبات خردهفروشان در طرح کالابرگ و ثبت بیش از ۲۲ همت جریمه برای پروندههای ارجاعشده به تعزیرات، بخشی از مهمترین مسائل بازار در ماههای اخیر است؛ موضوعاتی که رئیس اتاق اصناف ایران درباره دلایل آن، نحوه نظارت بر بازار و چالشهای اصناف توضیح داده است.
افزایش قیمت کالاها و تشدید فشار هزینههای معیشتی، در کنار اجرای طرح کالابرگ، تغییرات مالیاتی، افزایش اجارهبهای واحدهای صنفی و چالشهای نظارت بر بازار، طی ماههای اخیر دغدغههایی را برای مصرفکنندگان و فعالان صنفی ایجاد کرده است. از سوی دیگر، شرایط ناشی از جنگ و اختلال در برخی مسیرهای تامین و فعالیت کسبوکارها، ضرورت مدیریت دقیق بازار، تامین مستمر کالا و مقابله با تخلفاتی همچون گران فروشی، کمفروشی و احتکار را بیش از گذشته مورد توجه قرار داده است.
در گفتوگویی با قاسم نودهفراهانی - رئیس اتاق اصناف ایران - به بررسی آخرین وضعیت بازار و اصناف، عوامل مؤثر بر افزایش قیمت کالاها، نحوه نظارت و برخورد با تخلفات، چالشهای خردهفروشان در اجرای طرح کالابرگ و همچنین مهمترین مسائل و مشکلات واحدهای صنفی پرداختهایم که در ادامه میخوانید:
1. آیا در زمینه کالاهای اساسی با کمبود، گرانفروشی یا کمفروشی مواجه هستیم؟
در حوزه کالا با کمبودی مواجه نیستیم، اما گرانی وجود دارد و در برخی موارد نیز گرانفروشی و کمفروشی مشاهده میشود.
2. اصناف در شرایط جنگی چگونه میتوانند فشار واردشده بر مردم را کاهش دهند؟
در سه روز نخست جنگ ۱۲روزه، خرید مردم ۳۰۰ درصد افزایش یافت، زیرا بسیاری برای ذخیره کالا اقدام کردند. با این حال، تلاش شد قفسه فروشگاهها و فروشگاههای زنجیرهای خالی نماند. از روز چهارم نیز فروش فروشگاهها به نصف کاهش یافت؛ چراکه مردم با مشاهده تداوم عرضه و پر بودن قفسهها، از خریدهای بیش از اندازه خودداری کردند. در جنگ ۱۲روزه همچنین دو استان کشور پذیرای ۱۱ میلیون مسافر بودند، اما کمبود کالایی گزارش نشد که نتیجه برنامهریزی و همکاری مسئولان و اصناف بود. این تجربه در مدیریت بازار در شرایط بعدی نیز مورد استفاده قرار گرفت.
3. آمار بازرسیهای انجامشده در پنجماهه نخست 1405 چه میزان بوده است؟
در این مدت ۳۸۴ هزار و ۱۳۶ بازرسی انجام شده که به تشکیل ۸۲ هزار و ۳۲ پرونده منجر شده است. همچنین ۱۲۰ هزار و ۹۹۶ شکایت از طریق سامانه ۱۲۴ دریافت و مجموع جرایم پروندههای ارجاعشده به سازمان تعزیرات حکومتی بیش از ۲۲ همت بوده است. گرانفروشی، درج نکردن قیمت، رعایت نکردن دستورالعملهای بهداشتی، کمفروشی، صادر نکردن فاکتور و صورتحساب و فعالیت بدون پروانه کسب از جمله تخلفات ثبتشده بوده است. فروشندگان نیز موظفاند هنگام خرید، فاکتور یا صورتحساب در اختیار مشتری قرار دهند.
4. علت کاهش همراهی خردهفروشان با طرح کالابرگ چیست؟
این موضوع ارتباطی با کمبود کالا نداشت و ناشی از وقفه در پرداخت مطالبات بود. پیش از این، وجه کالای عرضهشده از طریق کالابرگ معمولاً ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت به حساب خردهفروشان بازمیگشت، اما در مقطعی پرداختها حدود ۱۰ روز متوقف شد و همین مسئله باعث انباشت مطالبات و خودداری برخی واحدها از ادامه همکاری شد. پرداخت مطالبات آغاز شده و واحدها نیز بهتدریج فعالیت خود را از سر گرفتهاند و اکنون تنها تعداد معدودی ممکن است همکاری نکنند. پیگیریها برای تسریع در پرداخت این مبالغ ادامه دارد.
