جنگ کِی تمام می شود؟
اگرچه دونالد ترامپ خبر از «به زودی» تمام شدن جنگ میدهد، رسانههای آمریکایی از تردیدها درباره پایان جنگ و احتمال طولانیتر شدن آن پرده بر میدارند.
کاخ سفید بار دیگر سیگنالی مبهم درباره زمان پایان جنگ با ایران ارسال کرد. دونالد ترامپ در نشست خبری شب گذشته در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه «آیا میتوانیم این هفته این جنگ را تمام کنیم؟» پاسخ داد: «بله، حتماً. فکر نکنم، اما به زودی تمام میشود. طول نخواهد کشید؛ و وقتی تمام شود، جهان بسیار امنتری خواهیم داشت. به زودی تمام خواهد شد.» پاسخی که هم وعده داده و هم تردید در خود دارد، درست مشابه تمام پیامهایی که در هفتههای گذشته از واشنگتن منتشر شده است.
در حالی که رئیسجمهور آمریکا از «پایان نزدیک جنگ» سخن میگوید، رسانهها تصویری کاملاً متضاد از آینده جنگ دارند. میدل ایستآی اخیراً فاش کرد که دولت آمریکا پیش از آغاز جنگ از طریق کانالهای رسمی به ترکیه اعلام کرده بود که «جنگ علیه ایران تنها چهار روز طول خواهد کشید». این ادعا حالا، در حالی که درگیریها به پایان هفته سوم نزدیک میشود، نهتنها محقق نشده بلکه با واقعیت درگیریها نیز تفاوتی فاحش دارد.
همزمان، گزارش جامع شبکه انبیسی نیوز از عدم تمایل کاخ سفید به پایان جنگ پرده برداشته است. این رسانه به نقل از شش منبع آگاه نوشته است: «دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به طور منظم گزینههایی برای پایان دادن به جنگ با ایران دریافت میکند، اما تاکنون هیچیک از آنها را نپذیرفته است.»
منابع یادشده تأکید کردهاند با ادامه تسلط ایران بر تنگه هرمز و گسترش درگیری در خاورمیانه، جدول زمانی پایان جنگ در هالهای از ابهام مانده است. یکی از آنها گفته است: «جدول زمانی پایان جنگ میتواند هر روز تغییر کند.»
به گفته انبیسی، طرحهای خروج از جنگ بخشی از برنامه روزانه کاخ سفید هستند، اما کنار آنها، گزینههای تشدید تنش نیز روزانه بر روی میز ترامپ قرار میگیرند. هیچیک از این طرحها هنوز به نتیجه نرسیده و همین، تصویری از سردرگمی دولت در مواجهه با بحران را نشان میدهد.
با افزایش فشار قیمت نفت و نگرانی متحدان واشنگتن، بحث درباره راهبردهای خروج از جنگ به موضوعی حیاتی تبدیل شده است. در این میان، منابع اسرائیلی هم درباره زمان پایان جنگ گمانههای را مطرح کردهاند. شبکه ۱۲ به نقل از یک منبع ارشد رژیم صهیونیستی مدعی شده است: «جنگ علیه ایران طولانیتر از برنامهریزی خواهد بود و ممکن است دستکم یک ماه دیگر ادامه یابد.»
این منبع تأکید کرده که برآوردهای اولیه درباره سرعت عملیات نظامی غیرواقعی بوده و ورود نیروهای جدید به منطقه میتواند مدت درگیری را افزایش دهد.
شاید پیش از پرسش درباره زمان پایان جنگ باید به این سوال جواب داد که آیا اهداف این جنگ به شکلی طراحی شده که با فشار هوایی و موشکی بتوان آن را به پایان رساند یا اینکه ورود نیروی زمینی اجتنابناپذیر خواهد بود؟
در همین زمینه، محمود شوری، معاون موسسه مطالعات ایران و اوراسیا، به فرارو از احتمال فرسایشی شدن جنگ در صورت ورود نیروهای زمینی آمریکا سخن گفته است. او تصریح میکند: «تا زمانی که جنگ هوایی است و حملات نیز هوایی، موشکی و پهپادی است، فرسایشی شدن چنین جنگی دور از ذهن است. فرسایشی شدن به معنای ادامه جنگ بیش از چند ماه است؛ بنابراین تا این لحظه که در آستانه یک ماهه شدن جنگ قرار داریم، جنگ با همین روند میتواند ادامه پیدا کند و عنوان فرسایشی نیز به آن تعلق نگیرد.»
او اضافه میکند: «جنگهایی که مبتنی بر حملات هوایی و موشکی هستند، هزینههای زیادی دارند و اثرات زیادی نیز در بخش تخریبی بر جای میگذارند. به همین دلیل، این نوع جنگها نمیتوانند در طولانیمدت ادامه پیدا کنند.»
شوری تأکید کرده است: «اگر جنگ به سمت درگیری زمینی سوق پیدا کند، حتماً جنگ فرسایشی خواهد بود، اما برآورد من این نیست که روند این جنگ به سمت فرسایشی خواهد رفت.»
در حالی که کاخ سفید ترجیح به عدم ورود نیروی زمینی به میدان نبرد دارد، نشانههای سیاسی از واشنگتن تا تلآویو حاکی از تداوم بیتصمیمی و نبود راه خروج روشن است و این امر شاید سناریو ورود نیروی زمینی را تقویت کند. هر روز طرحی تازه در کاخ سفید بررسی میشود، هر روز پیشبینی جدیدی برای پایان اعلام میگردد، و هر روز همان جمله تکراری ترامپ بازتاب مییابد: «به زودی تمام خواهد شد.»
با این حال، «به زودی» در میدان جنگ معنای ثابتی ندارد. هر موشک جدید، هر حمله محدود و هر واکنش متقابل میتواند خطوط زمانی را تغییر دهد. بااینحال نکته مشترک در میان همه تحلیلها این است که اگر جنگ از آسمان به زمین برسد، پایانش دیگر «به زودی» نخواهد بود.
