سوداگرانِ افسانه: گزارش تازه‌ای که نشان می‌دهد بازیافت پلاستیک یک شکست پرهزینه بوده است
در حالی‌که ظرفیت بازیافت رو به کاهش است، شرکت‌ها از تعهدات داوطلبانه‌ی زیست‌محیطی خود عقب‌نشینی کرده‌اند و میلیاردها دلار صرف کارزارهای گمراه‌کننده درباره پلاستیک می‌کنند.
گزارش تازه‌ای از «گرین‌پیس آمریکا» نشان می‌دهد که بازیافت پلاستیک، با وجود دهه‌ها تبلیغ از سوی شرکت‌ها به‌عنوان راه‌حل بحران آلودگی، عملاً شکست خورده است. این گزارش فاش می‌کند که تنها حدود یک‌پنجم از ۸.۸ میلیون تن پلاستیک‌های رایج — مانند بطری‌ها، دبه‌ها، ظروف غذایی و درپوش‌ها — واقعاً قابلیت بازیافت دارند. علاوه بر این، نرخ بازیافت پلاستیک در آمریکا از سال ۲۰۱۴ تاکنون به نصف کاهش یافته و از ۹.۵ درصد به حدود ۵ تا ۶ درصد رسیده است. نتیجه‌گیری گزارش این است که بازیافت پلاستیک امروز هم به‌اندازه دهه ۱۹۵۰ ناکارآمد است.
پژوهشگران همچنین از تلاش گسترده صنعت پلاستیک، خرده‌فروشان، برندهای وابسته به پلاستیک و انجمن‌های تجاری مرتبط — که از آن‌ها با عنوان «سوداگران افسانه» یاد می‌شود — پرده برداشته‌اند؛ تلاشی برای گمراه‌کردن افکار عمومی، حفظ سود و به‌تعویق‌انداختن مقررات.
برندهای بزرگی مانند کوکاکولا، یونیلیور و نستله به‌طور بی‌سر و صدا از تعهدات زیست‌محیطی خود عقب نشسته‌اند، در حالی که همچنان به بسته‌بندی‌های پلاستیکی یک‌بارمصرف وابسته‌اند. از سوی دیگر، صنعت پلاستیک در آمریکا با طرح ادعاهای نادرست درباره قابلیت بازیافت محصولاتش، تلاش می‌کند قوانین محدودکننده را تضعیف کرده و واکنش منفی افکار عمومی را کاهش دهد. این در حالی است که تولید جهانی پلاستیک همچنان در حال افزایش است و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۵۰ سه برابر شود. این گزارش نشان می‌دهد اقدامات داوطلبانه بدون پشتوانه قانونی، عملاً کارایی ندارند.
جان هوچوار، مدیر کمپین اقیانوس‌های گرین‌پیس آمریکا، می‌گوید: «بازیافت یک دروغ سمی است که صنعت پلاستیک ترویج داده و حالا هم با روایت‌های طرفدار پلاستیک از سوی کاخ سفید تقویت می‌شود. این شرکت‌ها همچنان دروغی آرامش‌بخش به مردم می‌فروشند تا حقیقت تلخ را پنهان کنند: اینکه باید تولید این حجم از پلاستیک را متوقف کنیم. به‌جای سرمایه‌گذاری در راه‌حل‌های واقعی، میلیاردها دلار خرج تبلیغاتی کرده‌اند که ما را به مصرف پلاستیک یک‌بارمصرف وابسته نگه می‌دارد، در حالی که جوامع، اقیانوس‌ها و حتی بدن‌های ما هزینه آن را می‌پردازند.»
با وجود افزایش آگاهی عمومی درباره خطرات زیست‌محیطی و سلامتی پلاستیک‌ها و ریزپلاستیک‌ها، این گزارش نشان می‌دهد بسیاری از شرکت‌ها نه‌تنها عقب‌نشینی نکرده‌اند، بلکه کارزارهای گمراه‌کننده و لابی‌گری تهاجمی خود را تشدید کرده‌اند — آن هم با حمایت دولتی که کارآمدی لازم را ندارد.
در همین حال، با اینکه برنامه «آمریکا را دوباره سالم کنیم» (MAHA) وعده داده بود به بیماری‌های مزمن مرتبط با مواد سمی بپردازد، گزارش اخیر آن عملاً موضوع پلاستیک — که یکی از گسترده‌ترین منابع مواجهه شیمیایی است — را نادیده گرفته است. این گزارش تنها به تعهدات مبهمی مانند طراحی چارچوبی برای بررسی مواجهه با مواد شیمیایی (از جمله ریزپلاستیک‌ها)، تخصیص بودجه محدود برای کشاورزی ایمن‌تر و راه‌اندازی کمپین آگاهی‌بخشی درباره آفت‌کش‌ها بسنده کرده است.
جو بنر، مدیر اجرایی پروژه «دیسندنتس»، می‌گوید: «داستان در همه‌جا یکی است: جوامع فقیر، سیاه‌پوست، رنگین‌پوست و بومی به مناطق قربانی تبدیل می‌شوند تا شرکت‌های نفتی و برندهای بزرگ سود بیشتری ببرند. آن‌ها اسمش را توسعه می‌گذارند، اما در واقع بهره‌کشی است. هیچ چیز قابل قبولی در مسموم‌کردن هوا، آب و غذای ما برای فروش بیشتر پلاستیک‌های یک‌بارمصرف وجود ندارد. جوامع ما محل قربانی نیستند و ما هم انسان‌های دورریختنی نیستیم.»
