شورای امنیت در آستانه رأیگیری جنجالی درباره برنامه هستهای ایران
فرانسه روز سهشنبه اعلام کرد که شورای امنیت سازمان ملل متحد در ماه جاری درباره تمدید مأموریت هیأتی که بر تحریمهای ایران نظارت میکند، رأیگیری خواهد کرد.
فرانسه روز سهشنبه اعلام کرد که شورای امنیت سازمان ملل متحد در ماه جاری درباره تمدید مأموریت هیأتی که بر تحریمهای ایران نظارت میکند، رأیگیری خواهد کرد؛ اقدامی که میتواند زمینهساز رویارویی با روسیه و چین شود؛ دو کشوری که با رژیم تحریمها و سازوکارهای نظارتی آن مخالفت دارند.
مأموریت این هیأت که از فعالیت کمیته تحریمهای سازمان ملل درباره ایران پشتیبانی میکند، قرار است ۲۶ سپتامبر، همزمان با برگزاری نشست سالانه سران کشورهای جهان در مجمع عمومی سازمان ملل، به پایان برسد. انتظار میرود جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در صدر دستور کار این نشست قرار گیرد.
فرانسه که ریاست دورهای شورای امنیت ۱۵ عضوی سازمان ملل را در ماه سپتامبر بر عهده دارد، برنامههای خود برای این دوره را تشریح کرد. «ژروم بونافون»، سفیر فرانسه در سازمان ملل، به خبرنگاران گفت موضوع هستهای و عدم پایبندی ایران به تعهدات خود در قبال سازمان ملل، محور اصلی مباحث مربوط به ایران در این ماه خواهد بود.
او گفت: «شورا در نهایت باید درباره تمدید مأموریت هیأت کارشناسان درباره ایران رأیگیری کند. این موضوع در سپتامبر ۲۰۲۵، زمانی که پس از عدم پایبندی ایران به تعهداتش در چارچوب برنامه هستهای، تحریمها علیه این کشور را بازگرداندیم، دوباره مطرح شد.»
دیپلماتها میگویند برگزاری این رأیگیری احتمال استفاده روسیه و چین از حق وتو را افزایش میدهد؛ این دو کشور استدلال میکنند که شورای امنیت دیگر اختیاری برای بررسی موضوع هستهای ایران ندارد.
روسیه و چین در بیانیهای مشترک در ماه مارس، با اشاره به کمیته تحریمها، اعلام کردند که شورای امنیت «نمیتواند برای احیای کمیته ۱۷۳۷ یا هیأت کارشناسان آن اقدام کند.»
برخلاف هیأت کارشناسان، کمیته تحریمها دوره فعالیت مشخصی ندارد. این کمیته در سال ۲۰۰۶ برای نظارت بر تحریمهای اعمالشده علیه ایران به دلیل برنامه هستهای این کشور تشکیل شد. این کمیته به شماره قطعنامه ۱۷۳۷ سازمان ملل که بر اساس آن تشکیل شد، شناخته میشود.
روسیه در سال ۲۰۲۴، تمدید سالانه مأموریت هیأت کارشناسانی را که بر اجرای تحریمهای سازمان ملل علیه کره شمالی به دلیل برنامههای تسلیحات هستهای و موشکهای بالستیک این کشور نظارت میکرد، وتو کرد.
اختلاف بر سر برنامه هستهای ایران از تصمیم انگلیس، فرانسه و آلمان برای فعالکردن سازوکار «بازگشت خودکار تحریمها» (snapback) در سال گذشته نشأت میگیرد؛ اقدامی که پس از آنکه این سه کشور به این نتیجه رسیدند تهران به توافق پایبند نیست، موجب بازگرداندن تحریمهایی شد که بر اساس توافق هستهای ایران در سال ۲۰۱۵ و با تأیید سازمان ملل لغو شده بود؛ توافقی که هدف آن جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای بود.
منبع: جهان دیپلماسی
