مهاجرانی به ایران بازمی گردد؟
«انشاءالله»؛ پاسخ کوتاه عطاءالله مهاجرانی به پرسشی درباره احتمال بازگشتش به ایران، در روزهایی است که بازگشت ایرانیان خارج از کشور بار دیگر به یکی از موضوعات مورد توجه تبدیل شده است؛ از فهرست بیش از ۱۰۰ چهرهای که وزارت فرهنگ از پیگیری وضعیت آنها خبر داده تا بازگشت برخی هنرمندان و طرح نام چهرههایی که سالهاست خارج از ایران زندگی میکنند.
نام سیدعطاءالله مهاجرانی - هفتمین وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی - در هفتههای اخیر، در میان چهرههای ایرانی خارج از کشور که احتمال بازگشتشان به ایران مطرح شده، بیشتر از گذشته به گوش میرسد؛ موضوعی که پس از اعلام وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی درباره تهیه فهرستی بیش از صدنفره از نامآوران خارج از کشور، بار دیگر بحث بازگشت چهرههای فرهنگی، فکری و هنری را به یکی از موضوعات مورد توجه تبدیل کرده است.
پیگیری ایسنا از سیدعطاءالله مهاجرانی که این روزها در لندن زندگی میکند، درباره احتمال بازگشتش به ایران، به این منجر شد که او در پاسخ نوشت: «نظرم را در توییتی نوشتم. فعلا قصد مصاحبه ندارم.»
اشاره مهاجرانی به بازنشر خبر بازگشت مسعود بهنود و واکنشی بود که در این زمینه نشان داده بود. او پس از انتشار خبر بازگشت بهنود، در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اندکاندک جمع مستان میرسند! بازگشت مسعود بهنود پس از بازگشت محسن نامجو، دومین بالستیک خبری، مبارک است.»
قرار گرفتن نام مهاجرانی در کنار چهرههایی مانند عبدالکریم سروش، محسن کدیور و مسعود بهنود، نشان میدهد بحث بازگشت ایرانیان خارج از کشور دیگر صرفا در حد دعوتهای پراکنده برای بازگشت برخی خوانندگان و هنرمندان شناختهشده نیست و دامنه آن به چهرههای سیاسی، فکری و رسانهای با سوابق و دیدگاههای متفاوت نیز رسیده است.
ماجرا البته تازه شروع نشده است. بازگشت ایرانیان خارج از کشور از ابتدای فعالیت دولت چهاردهم در دستور کار قرار گرفت. در این میان، دو جنگ تحمیلی اخیر به شکل تازهای این موضوع را در کانون توجه قرار داد. مواضع بخشی از ایرانیان خارج از کشور در جریان جنگ ۱۲ روزه و سپس جنگ ۴۰ روزه، بار دیگر این پرسش را مطرح کرد که سیاستها درباره کسانی که همچنان خود را متعلق به ایران میدانند، فارغ از محل زندگی و اختلاف نظرهای سیاسی، امکانی برای حضور در کشور تعریف میکند یا نه.
این تغییر فضا را میتوان در سخنان مسئولان دولت نیز دید. سیدعباس صالحی - وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی - چندی پیش در گفتوگو با ایسنا، از تهیه فهرستهای مختلفی برای بازگشت ایرانیان خارج از کشور خبر داد و گفت بیش از ۱۰۰ نام از چهرههای شاخص و نامآور در حوزههای مختلف به جلسات و فرآیندهای مرتبط با این موضوع منتقل شده است. صالحی در توضیح این روند تأکید کرد که منظور از بازگشت الزاما اقامت دائمی نیست. به گفته او، ممکن است فردی برای چند روز به ایران سفر کند، فرد دیگری برای اجرای یک برنامه یا حضور کوتاهمدت بیاید و شخص دیگری نیز تصمیم به اقامت داشته باشد؛ بنابراین تلاش وزارت فرهنگ بر این بوده که برای شکلهای مختلف حضور، مقدمات لازم فراهم شود.
