شرط و شروط‌های موفقیت سیاست ادغام خبرگزاری‌های دولتی/ وضعیت خبرنگاران ایرانی از همکاران افغانستانی و آذربایجانی هم بدتر است/ میانگین دریافتی خبرنگاران ایرانی 6 میلیون تومان است

محمد مهدی اسماعیلی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی هفته گذشته در قزوین اعلام کردکه قرار است 5 خبرگزاری دولتی در خبرگزاری ایرنا ادغام شوند. او در این نشست که با اصحاب فرهنگ و هنر استان قزوین برگزار شد، نسبت به تکثرهای بی مورد و بی نتیجه در تعداد خبرگزاری‌های کشور و محوزهای صادره در این زمینه انتقاده کرده و اعلام کرد، دولت قصد دارد این وضعیت را ساماندهی کند.

جعفر برزگر، قائم مقام خبرگزاری شبستان و کارشناس رسانه در گفتگو با منیبان در پاسخ به این سوال که ارزیابی شما از سیاست ادغام خبرگزاری های دولتی توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی چیست، گفت: در این امر که وضعیت رسانه‌ای کشور مناسب نیست، هیچ فرد و کارشناسی نمی‌تواند تردید داشته باشد. رهبر معظم انقلاب اسلامی هم در سال گذشته حداقل در سه سخنرانی عمومی نسبت به وضعیت فعالیت‌های فرهنگی و رسانه‌ای کشور تذکر داده و خواستار تقویت این تولیدات و بازسازی انقلابی این ساختارها شدند.

وی افزود: از سوی دیگر بررسی محوزهای صادر شده در حوزه رسانه‌ای کشور که برخی آمارها عدد بیش از 17 هزار مجوز را نشان می‌دهد و همچنین فعالیت رسانه‌ها که بخشی نیمه تعطیل، بخشی کاملا تعطیل و برخی نشریات چاپی که تنها درحد دریافت یارانه مطبوعات چاب می‌شوند و ضعف رسانه‌های کشور در مقابله با هجمه رسانه‌ای دشمن، نشان دهنده ضرورت این ساماندهی است.

خبرنگاران ایرانی کمترین حقوق را دریافت می‌کنند

وی در ادامه با اشاره به وضعیت حقوق و دستمزد خبرنگاران ایرانی و استاندارهای حرفه‌ای در رسانه‌های ایران، گفت: این وضعیت نابسامان در صدور محوز و فعالیت رسانه‌ها منجر به افت کیفی تولیدات رسانه‌ای، ناچیز بودن پرداختی به خبرنگاران ایرانی و افت اعتبار حرفه روزنامه نگاری و خبرنگاری در سطح جامعه شده است.

برزگر تصریح کرد: ما در حالی تعداد زیادی رسانه در کشور داریم که نمی‌توانیم در حوزه‌های مختلف خبری به تعداد انگشتان یک دست خبرنگار حرفه‌ای نام ببریم که دلایل این امر هم به مشکلات ساختاری و مالی رسانه‌ها برمی‌گردد. مشکلی که کوچ خبرنگاران از رسانه‌ها به روابط عمومی‌ها و دیگر حوزه‌های شغلی را در پی داشته است.

قائم مقام خبرگزاری شبستان با اشاره به این نکته که میانگین دریافتی خبرنگاران ایرانی در سال جاری 6 میلیون تومان است، گفت: این در حالی است که میانگین دریافتی خبرنگاران در آمریکا هفت هزار دلار، در آلمان و فرانسه چهار هزار یورو، د ر ترکیه 9 هزار لیر و در هندوستان سه هزار و پانصد روپیه است. افغانستان و آذربایجان هم وضعیت بهتری نسبت به ایران دارند.  بدون تردید خبرنگاری که در این وضعیت معیشتی قرار دارد قطعا نمی‌تواند تبدیل به روزنامه نگار و خبرنگار حرفه‌ای شود. 

شرط و شروط‌های ادغام موفق خبرگزاری‌های دولتی

وی با استقبال از رویکرد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در ادغام خبرگزاری‌های دولتی در خبرگزاری ایرنا، بیان داشت: این ادغام اگر با رعایت شرط و شروط‌هایی انجام شود قطعا می‌تواند به تقویت فضای رسانه‌ای کشور بینجامد و پاسخی به دغدغه‌های رهبر انقلاب و خواست مردم باشد.

وی ادامه داد:  مهم ترین شرط موفقیت این راهبرد داشتن برنامه جامعه و کلان در این زمینه است. به این معنا که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باید مبدا و مقصد خود را مشخص کرده و دقیقا بداند که برای تقویت رسانه‌های کشور چه قطعاتی را باید کنار هم قرار دهد تا این پازل تکمیل شود تا راهبرد ادغام تبدیل به سیاست مقطعی، پراکنده و بدون جامع نگری نشود.

برزگر افزود: یکی دیگر از مهم‌ترین شروط موفقیت این ادغام، تدوین استاندارهایی حرفه‌ای برای پایش رسانه‌ها و به کارگیری نیروی انسانی در خبرگزاری‌ها است. در واقع فردی که می خواهد به عنوان خبرنگار در یک خبرگزاری مشغول شود باید بتواند صلاحیت‌های حرفه‌ای را کسب کند. در این زمینه تصویب لایحه نظام جامع رسانه‌ای می‌تواند کمک کننده باشند. همچنین الزام افراد متقاضی به فعالیت در رسانه برای داشتن مدرک مرتبط یا گذراندن دوره‌های تخصصی خبرنگاری در مراکز مرتبط و همچنین دوره‌ای شدن محوز خبرگزاری‌های برای رصد و پایش مستمر، ضروری است.

این فعال رسانه ادامه داد: شرط دیگر اینکه با این ادغام وضعیت پرداختی و رفاهیات در خبرگزاری‌های کشور ارتقاء قابل توجهی پیدا کند. اگر ادغام انجام شود اما فکری برای این مسئله نشود تردید وجود خواهد داشت که از دل این ادغام کارآمدی و کیفیت بیشتر در رسانه‌های ایران حاصل شود.

برزگر با بیان اینکه راهبرد ادغام نباید منجر به تورم نیروی انسانی در ایرنا و گسترده‌تر شدن بروکراسی در این خبرگزاری شود، گفت: سازوکار ادغام باید به نحوی طراحی شود که سرمایه انسانی کارآمد خبرگزاری هایی که ادغام می‌شوند مورد استفاده قرار گیرند اما از طرف دیگر با ایجاد فیلترهایی، مانع تورم نیروی انسانی در ایرنا شد.

این کارشناس رسانه در پایان تاکید کرد: استمرار سیاست ادغام و ساماندهی خبرگزاری‌های کشور که منجر به تقویت چند خبرگزاری قدرتمند کشور شود، ضروری است. یعنی این سیاست دولت به دیگر نهادها هم که دارای خبرگزاری‌های متعدد اما کم اثر هستند، هم باید تسری پیدا کند.