هشدار وزارت بهداشت به بیماران دیابتی و فشار خون بالا در شرایط جنگی

 جعفر جندقی مدیرکل دفتر مدیریت بیماری‌های غیرواگیر وزارت بهداشت با اشاره به تأثیر شرایط بحرانی بر سلامت بیماران مزمن گفت: استرس و تغییر در سبک زندگی در زمان بحران‌ها می‌تواند باعث افزایش خطرناک قند خون و فشارخون شود.

وی اظهار کرد: در شرایط بحران و بلایا، تغییر در الگوی خواب، تغذیه، سفر و بی‌نظمی در مصرف داروها می‌تواند موجب بی‌ثباتی قند خون و فشارخون شود. به گفته وی، این وضعیت در پزشکی به عنوان دوره‌های پرخطر «ناپایداری متابولیک و همودینامیک» شناخته می‌شود.

مدیرکل دفتر مدیریت بیماری‌های غیرواگیر وزارت بهداشت افزود: مبتلایان به دیابت باید توجه ویژه‌ای به رژیم غذایی خود داشته باشند. الگوی «بشقاب سالم» شامل نصف بشقاب سبزیجات، یک‌چهارم پروتئین مانند گوشت بدون چربی، مرغ، ماهی یا حبوبات و یک‌چهارم کربوهیدرات‌های پیچیده مانند برنج، نان یا ماکارونی است که می‌تواند به کنترل بهتر قند خون کمک کند. همچنین مصرف نوشابه‌های قندی، نوشابه‌های انرژی‌زا و آبمیوه‌های صنعتی باید محدود یا قطع شود و در صورت تمایل به مصرف شیرینی، این مواد به مقدار کم و همراه وعده غذایی اصلی مصرف شوند.

جندقی با تأکید بر پایش منظم قند خون گفت: بیماران دیابتی در زمان تغییر برنامه روزانه یا سفر باید دفعات اندازه‌گیری قند خون را افزایش دهند و در صورت تغییر رژیم غذایی یا فعالیت بدنی، قند خون دو ساعت پس از غذا را نیز بررسی کنند.

به گفته وی، اگر قند خون ناشتا بیش از ۲۵۰ یا کمتر از ۷۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر باشد، مراجعه و مشورت با پزشک ضروری است.

مدیرکل دفتر مدیریت بیماری‌های غیرواگیر وزارت بهداشت بر مصرف منظم داروها و انسولین تأکید کرد و افزود: بیماران باید داروهای خود را حتی در سفر همراه داشته باشند و برنامه زمانی مصرف دارو را حفظ کنند. همچنین نگهداری انسولین در دمای مناسب و حذف نکردن وعده‌های غذایی از نکات مهم در مدیریت دیابت است.

وی در ادامه درباره فشارخون بالا نیز گفت: مصرف روزانه نمک باید کمتر از پنج گرم باشد و بیماران از مصرف غذاهای شور مانند کنسروها، خیارشور و چیپس پرهیز کنند. استفاده از فشارسنج دیجیتال بازویی برای پایش فشارخون در منزل و سفر نیز توصیه می‌شود.

به گفته دکتر جندقی، حد مطلوب فشارخون در اغلب بیماران کمتر از ۱۴۰ روی ۹۰ میلی‌متر جیوه و در مبتلایان به دیابت کمتر از ۱۳۰ روی ۸۰ میلی‌متر جیوه است. وی تأکید کرد: فشارخون ۱۸۰ روی ۱۱۰ یا بالاتر نیازمند مراجعه فوری به پزشک و فشارخون ۲۰۰ روی ۱۲۰ یا بیشتر نیازمند تماس فوری با اورژانس است.

مدیرکل دفتر مدیریت بیماری‌های غیرواگیر وزارت بهداشت با اشاره به نقش استرس در تشدید بیماری‌های مزمن گفت: اضطراب و خلق افسرده در مبتلایان به دیابت و فشارخون بالا می‌تواند باعث افزایش قند خون و فشارخون، کاهش پایبندی به درمان و اختلال خواب شود. حتی استرس حاد بدون تغییر در رژیم غذایی می‌تواند قند خون را ۵۰ تا ۱۰۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر و فشارخون را ۱۰ تا ۲۰ میلی‌متر جیوه افزایش دهد.

وی برای کاهش استرس در شرایط بحران توصیه کرد: استفاده از تکنیک‌های ساده آرام‌سازی مانند تمرین تنفس عمیق، محدود کردن بحث‌های تنش‌زا، برنامه‌ریزی روزانه و کاهش مواجهه با اخبار نگران‌کننده می‌تواند کمک‌کننده باشد.

جندقی در پایان تأکید کرد: مدیریت استرس، پایش منظم قند و فشارخون، رعایت رژیم غذایی متعادل، فعالیت بدنی مناسب، خواب کافی و مصرف منظم داروها از مهم‌ترین اصول کنترل دیابت و فشارخون بالا در شرایط بحران و بلایا به شمار می‌رود.