قاتلی که به حرمت عید غدیر از مجازات قصاص نجات یافته و از سوی اولیای دم بخشیده شده بود، تنها ۲۴ ساعت پس از آزادی، جهیزیه ۵ زوج جوان را تأمین کرد تا در آستانه عید آنها را راهی خانه بخت کند. این واقعه شگفتانگیز، روایتی از گذشت، بخشش و بازگشت به زندگی است.
بخشش قاتل در عید غدیر و تبدیل آن به اقدامی انساندوستانه، داستانی است که ذهن هر خوانندهای را به خود مشغول میکند. مرد ۳۶ سالهای که یک دهه از عمر خود را در زندان گذرانده بود و بارها پای چوبه دار رفته بود، با بخشش اولیای دم به مناسبت عید سعید غدیر خم، آزاد شد. اما این پایان ماجرا نبود؛ او که نذر کرده بود در صورت رهایی، به نیت آرامش روح همسرش که به قتل رسانده بود، به نیازمندان کمک کند، تنها یک روز پس از آزادی، ۵ زوج جوان را پای سفره عقد نشاند و جهیزیه آنها را تأمین کرد. در این گزارش، جزئیات این پرونده خواندنی را از زبان خود قاتل و روایت تلخ و شیرین آن مرور میکنیم.
در حال مطالعهٔ «بخشش قاتل در عید غدیر» هستید، پیشنهاد میکنیم «بخشش قاتل امیرمحمد خالقی» و «بخشش قاتل» را هم از دست ندهید.
آغاز یک کابوس؛ قتل در دوماهگی ازدواج
آذرماه سال ۱۳۹۵ بود که مردی با مرکز فوریتهای پلیسی یکی از شهرهای استان فارس تماس گرفت و با صدایی لرزان گفت: «من زنم را کشتهام… بیایید… او دیگر نفس نمیکشد.» مأموران پلیس با حضور در محل حادثه با جسد بیجان زن ۲۶ سالهای روبهرو شدند که تنها دو ماه از آغاز زندگی مشترکش میگذشت. در بازجوییها، شوهر که اشک میریخت، اعتراف کرد که بر اثر یک مشاجره ساده و عصبانیت، دست خود را روی دهان همسرش گذاشته تا فریادهایش را قطع کند، اما ناگهان دیده که او دیگر نفس نمیکشد. او مدعی شد ۱۲ ساعت بالای سر جسد نشسته و گریه کرده است، اما کار از کار گذشته بود. این حادثه تلخ، سرآغاز سالها انتظار، حبس و پای چوبه دار برای این مرد شد.
۱۰ سال انتظار و کابوس چوبه دار
پس از تکمیل پرونده و طی مراحل قانونی، حکم قصاص برای مرد صادر شد. روزهای حبس برای او شمارش معکوس برای رسیدن به پایان زندگی بود. او بارها تا پای چوبه دار رفت، اما در لحظات آخر، به دلایل مختلف از جمله عدم حضور اولیای دم در پای چوبه دار، اجرای حکم به تعویق افتاد. در این میان، تلاشهای بسیاری برای صلح و سازش انجام شد. بزرگان شهر، ریشسفیدان و سفیران صلح بارها وساطت کردند تا جانی را از مرگ نجات دهند. با این حال، خانواده مقتول که داغی سنگین بر دل داشتند، ماهها و سالها حاضر به بخشش نبودند. تا اینکه در آستانه عید سعید غدیر خم، تصمیمی بزرگ و انسانی گرفتند.
وقایع کلیدی تاریخ / زمان
قتل زن ۲۶ ساله (دو ماه پس از ازدواج) آذرماه ۱۳۹۵
صدور حکم قصاص و تأیید در دیوان عالی ۱۳۹۶-۱۳۹۷
تلاشهای مکرر برای صلح و سازش و تأخیر در اجرا ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۳
بخشش اولیای دم به حرمت عید غدیر خم خرداد ۱۴۰۴ (قبل از عید غدیر)
آزادی قاتل از زندان ۱۱ خرداد ۱۴۰۴ (دوشنبه)
تأمین جهیزیه ۵ زوج و برگزاری مراسم عقد ۱۲ خرداد ۱۴۰۴ (سهشنبه)
معجزهای به حرمت غدیر؛ بخشش بدون چشمداشت
فشار روانی قصاص ماهها و سالها ادامه داشت تا اینکه در آستانه عید غدیر، خانواده مقتول که داغی سنگین بر دل داشتند، در تصمیمی بزرگ و انسانی، به حرمت این عید خجسته، از خون عزیزشان گذشتند. آنها قاتل را بدون هیچ چشمداشتی بخشیدند تا مردی که یک بار زندگی را گرفته بود، فرصتی دوباره برای زیستن پیدا کند. قاتل که حالا جوانی ۳۶ ساله است و ده سال از عمرش را پشت میلههای زندان گذرانده، ظهر روز دوشنبه یازدهم خرداد ماه با بخشش انساندوستانه پدرزن و مادرزنش از زندان آزاد شد. او میگوید: «تا عمر دارم مدیون آنهایی هستم که به من فرصت زندگی دوباره دادند. همانهایی که من جگرگوشهشان را گرفتم و با دستان خودم زندگیام را ویران کردم.»
نکته مهم حقوقی و اخلاقی: بر اساس قانون مجازات اسلامی، اولیای دم در هر مرحله از اجرای حکم قصاص، حتی در لحظات آخر، میتوانند با بخشش، جان قاتل را نجات دهند. این بخشش به حرمت اعیاد مذهبی (مانند عید غدیر، عید قربان، ماه رمضان) از ارزش معنوی مضاعفی برخوردار است و در سالهای اخیر، شاهد موارد متعددی از گذشت اولیای دم به مناسبتهای مذهبی بودهایم. در این پرونده، نکته قابل توجه این است که بخشش بدون هیچ شرط مالی (دیه) انجام شده و قاتل نیز به نشانه شکرگزاری و جبران، نذر خود را ادا کرده است. هرچند قانون، دیه را حق مسلم اولیای دم میداند، اما بخشش خالصانه، بالاترین درجه اخلاق اسلامی را به تصویر میکشد.
نذر دیروز، ادای امروز؛ جهیزیه ۵ عروس به یاد همسر
مرد آزاد شده از چند روز قبل، وقتی خبر بخشش و امضای خانواده مقتول پای برگه رضایت را شنیده بود، تصمیم گرفت برای جبران مافات و به شکرانه این بخشش، کار انساندوستانهای به نیت آرامش روح مقتول انجام دهد. او میگوید: «وقتی کابوسهای طناب دار پایان یافت، با خود عهد بستم که نذرم را ادا کنم. از همان روزی که درهای زندان گشوده شد و من پشت میلهها گرفتار شدم، نذر کردم که اگر روزی آزاد شدم، هزینه جهیزیه چند نوعروس را به نیت همسرم که از دست رفته پرداخت کنم. ۱۰ سال از نذری که کرده بودم گذشت؛ البته ۱۰ سالی که برای من به اندازه صد سال گذشت، چون هر یک روز زندگی در زندان به اندازه هزار ساعت میگذرد. از سوی دیگر، کابوس چوبه دار نیز لحظهای رهایم نمیکند.»
او با عزم راسخ تصمیم گرفت هزینه جهیزیه ۵ زوج جوان را که به دلیل مشکلات مالی در آغاز زندگیشان مانده بودند، تأمین کند. سرعت عمل این مرد برای جبران گذشته، شگفتآور بود. تنها ۲۴ ساعت پس از آنکه طعم آزادی را پس از سالها حبس چشید، در روز سهشنبه، درست در آستانه فرارسیدن عید سعید غدیر خم، مراسم عقد ۵ زوج جوان را برپا کرد. این ۵ زوج در آستانه عید غدیر خم و با کمک قاتلی که به زندگی برگشته، راهی خانه بخت شدند تا زندگیهایشان را بسازند. وی ادامه میدهد: «به خودم قول دادهام تا وقتی نفس میکشم و فرصت زندگی دارم، به نیت آرامش روح مقتول به افراد نیازمند کمک کنم.»
آیا اولیای دم میتوانند پس از بخشش، دوباره درخواست قصاص کنند؟
خیر. مطابق ماده ۴۲۷ قانون مجازات اسلامی، پس از گذشت اولیای دم (چه با شرط دریافت دیه و چه بدون شرط)، حق قصاص ساقط میشود و قابل بازگشت نیست. بنابراین قاتل آزاد شده دیگر هیچ خطری از بابت اجرای حکم ندارد.
آیا این قاتل از جنبه عمومی جرم نیز بخشیده شده است؟
خیر. بخشش اولیای دم فقط جنبه خصوصی (حق الناس) را شامل میشود. اما قتل نفس، جنبه عمومی (حق الله) نیز دارد که در صلاحیت دادگاه است. در چنین مواردی، معمولاً قاتل به مجازات حبس تعزیری (مثلاً ۳ تا ۱۰ سال) محکوم میشود. از آنجا که این مرد ۱۰ سال در زندان بوده، به احتمال زیاد جنبه عمومی را نیز تحمل کرده و آزادی او قطعی است.
آیا این قاتل میتواند دوباره ازدواج کند؟
بله، از نظر قانونی هیچ مانعی ندارد. هرچند بار روانی قتل همسر اول ممکن است نیاز به مشاوره داشته باشد. اما اقدام او برای تأمین جهیزیه ۵ زوج جوان، نشان از پشیمانی عمیق و تلاش برای جبران دارد. در اسلام، توبه نصوح میتواند زمینه ساز شروع دوباره زندگی باشد.
جمعبندی
بخشش قاتل در عید غدیر و تبدیل آن به اقدامی انساندوستانه، یکی از تأثیرگذارترین پروندههای صلح و سازش در سالهای اخیر است. در این گزارش، ماجرای قتل ناخواسته یک زن جوان تنها دو ماه پس از ازدواج، ۱۰ سال انتظار و کابوس چوبه دار برای همسرش، و در نهایت بخشش اولیای دم به حرمت عید سعید غدیر خم را مرور کردیم. جدول زمانی، نقاط عطف این پرونده را به وضوح نشان میدهد. اما آنچه این داستان را از دیگر پروندههای مشابه متمایز میکند، اقدام سریع قاتل آزاد شده برای ادای نذر خود است: تأمین جهیزیه ۵ زوج جوان و برگزاری مراسم عقد آنها تنها ۲۴ ساعت پس از آزادی. این حرکت، نمادی از تحول واقعی و بازگشت به مسیر زندگی است. امیدواریم این روایت تلخ و شیرین، پیامآور بخشش، جبران و امید برای همه کسانی باشد که در گرداب خشم و اشتباه، راه را گم کردهاند.
