بیانیه کمیسیون حقوق بشر کانون وکلای مرکز در محکومیت تحریمهای هوانوردی از سوی آمریکا
کمیسیون حقوق بشر کانون وکلای دادگستری مرکز با انتشار بیانیهای، تشدید تحریمها علیه صنعت هوانوردی ایران و آثار مستقیم و غیرمستقیم آن بر حقوق و زندگی مردم را محکوم کرد و با تأکید بر کرامت انسانی، منع تبعیض، حق برخورداری از امنیت و دسترسی به حملونقل ایمن، خواستار بررسی آثار انسانی و حقوق بشری این اقدامات از سوی نهادهای ذیصلاح بینالمللی شد.
متن کامل بیانیه به این شرح است:
«کمیسیون حقوق بشر کانون وکلای دادگستری مرکز، با تأکید بر کرامت ذاتی انسان، اصل منع تبعیض، حق برخورداری از امنیت و حق دسترسی به حملونقل ایمن، اقدامات اخیر ایالات متحده آمریکا در تشدید تحریمها علیه صنعت هوانوردی ایران و آثار مستقیم و غیرمستقیم آن بر زندگی مردم را محکوم میکند.
هوانوردی غیرنظامی، عرصه ارتباط میان ملتها و وسیله جابهجایی انسانهاست و نباید به ابزار اعمال فشار سیاسی بر مردم تبدیل شود. مسافری که برای دیدار خانواده، درمان، تحصیل یا انجام امور ضروری سفر میکند، طرف هیچ منازعه سیاسی میان دولتها نیست و نباید هزینه اختلافات و تصمیمات سیاسی آنان را بپردازد.
تحریم شرکتهای هواپیمایی و محدود کردن دسترسی صنعت هوانوردی به قطعات، تجهیزات، خدمات فنی، بیمه و سایر نیازهای ضروری، صرفاً یک اقدام اقتصادی نیست؛ چنین اقداماتی میتواند آثار مستقیم بر ایمنی پرواز، امکان سفر، دسترسی بیماران به خدمات درمانی، ارتباطات خانوادگی و زندگی روزمره شهروندان داشته باشد. از این منظر، آثار این اقدامات باید در پرتو موازین حقوق بشر و اصل تناسب مورد ارزیابی قرار گیرد.
کمیسیون حقوق بشر تأکید میکند که هرچند دولتها ممکن است در چارچوب حقوق داخلی و بینالمللی خود به اتخاذ تدابیر اقتصادی و امنیتی مبادرت کنند، این اختیار نمیتواند به معنای بیاعتنایی به آثار انسانی تصمیمات آنان باشد. مشروعیت و حدود اقدامات یکجانبه اقتصادی و آثار فراسرزمینی آنها از موضوعات مورد بحث در حقوق بینالملل است و نمیتوان با استناد صرف به تصمیم سیاسی یک دولت، حقوق بنیادین میلیونها انسان را نادیده گرفت.
از منظر حقوق بینالملل هوایی نیز، نظام ایجادشده بر پایه کنوانسیون شیکاگو ۱۹۴۴ بر همکاری بینالمللی، احترام به حاکمیت دولتها بر فضای هوایی خود و توسعه ایمن و منظم هوانوردی غیرنظامی استوار است. بنابراین هر اقدامی که مستقیماً یا غیرمستقیم بر ایمنی پروازها، نگهداری هواپیماهای غیرنظامی و دسترسی مردم به حملونقل هوایی اثر میگذارد، باید با رعایت الزامات حقوق بینالملل و استانداردهای ایمنی هوانوردی مورد بررسی قرار گیرد.
کمیسیون همچنین تأکید میکند که باید میان اختلافات سیاسی و امنیتی دولتها از یک سو و حقوق مسافران و هوانوردی غیرنظامی از سوی دیگر تفکیک قائل شد. آسمان و ایمنی پروازها نباید به عرصهای برای اعمال فشار بر ملتها تبدیل شود و هیچ مسافر غیرنظامی نباید قربانی منازعات سیاسی دولتها شود.
موضوع سفر مقامات جمهوری اسلامی ایران به نیویورک برای شرکت در نشستهای سازمان ملل متحد نیز از همین منظر واجد اهمیت حقوقی است. سازمان ملل متحد عرصه گفتوگو و دیپلماسی چندجانبه است و امکان حضور نمایندگان دولتها در نشستهای رسمی آن، باید در چارچوب منشور ملل متحد، مقررات مربوط به سازمان و تعهدات بینالمللی دولت میزبان مورد احترام قرار گیرد. اختلافات سیاسی نباید جایگزین گفتوگو و سازوکارهای حقوقی بینالمللی شود.
کمیسیون حقوق بشر کانون وکلای دادگستری مرکز تصریح میکند که دفاع از حقوق مردم ایران به معنای دفاع از اصول جهانشمول حقوق بشر و کرامت انسان است. حقوق بشر هنگامی معنا دارد که فارغ از ملیت، تابعیت و موضع سیاسی افراد مورد احترام قرار گیرد.
بر همین اساس، کمیسیون از سازمان بینالمللی هوانوردی کشوری، نهادهای حقوق بشری سازمان ملل متحد و سایر مراجع ذیصلاح بینالمللی میخواهد آثار انسانی و حقوق بشری تحریمهای اعمالشده علیه هوانوردی ایران را بررسی کرده و برای جلوگیری از آسیب به جمعیت غیرنظامی، حفظ ایمنی پروازها و تضمین دسترسی به سفرهای ضروری، درمانی و انسانی اقدام کنند.
کمیسیون حقوق بشر کانون وکلای دادگستری مرکز، ضمن محکومیت تحریمهایی که آثار نامتناسب و زیانبار آن متوجه مردم و هوانوردی غیرنظامی میشود، بر ضرورت رعایت حقوق بشر، حاکمیت قانون، اصول حقوق بینالملل و قواعد حاکم بر هوانوردی غیرنظامی تأکید میکند. آسمان باید مسیر ارتباط انسانها و ملتها باشد، نه ابزار فشار بر آنان؛ و هیچ اختلاف سیاسی میان دولتها نباید به بهای کرامت، امنیت و حقوق مردم تمام شود.
کمیسیون حقوق بشر
کانون وکلای دادگستری مرکز»
