اینترنت پرو بابک زنجانی را همه میتوانند بخرند!
در بخش غیررسمی بازار، تبلیغات سرویسهایی دیده میشود که با قیمتهای بالا و وعده پایداری کامل عرضه میشوند. یکی از این نمونهها مربوط به اینترنت داتوان است که با عنوان اینترنت بابک زنجانی شناخته میشود. سرویس ۳۰ روزه بدون سقف آن، شش میلیون تومان قیمت خورده است.
به گزارش منیبان، این روزها بازار دسترسی به اینترنت در ایران به صحنهای چندلایه و متنوع تبدیل شده است. جایی که مسیرهای رسمی، نیمهرسمی و غیررسمی همزمان در کنار هم حرکت میکنند و تصویری پیچیده از اقتصاد ارتباطات دیجیتال ساختهاند. در چنین وضعیتی، کاربر با طیفی از انتخابها روبهروست که از سرویسهای اپراتوری تا کانفیگهای فیلترشکن و فروشهای تبلیغاتی پرهزینه گسترده شده است.
سقوط قیمت در بازار کانفیگها
یکی از تحولات مهم هفتههای اخیر، تغییر شدید قیمت در بازار کانفیگها و سرویسهای مبتنی بر فیلترشکن است. این خدمات که در روزهای خاموشی مطلق دیجیتال به سطحی نزدیک به دو میلیون تومان و حتی بالاتر برای هر گیگابایت رسیده بودند، اکنون در بسیاری از کانالها و فروشندگان به بازه ۳۰۰ تا ۷۰۰ هزار تومان عقبنشینی کردهاند. این تغییر قیمت، حاصل افزایش عرضه، رقابت میان فروشندگان و تغییرات مداوم در دسترسیهای بینالمللی عنوان میشود. در کنار افت قیمت، کیفیت و پایداری سرویسها نیز تفاوتهای قابل توجهی پیدا کرده و همین موضوع باعث شده انتخاب برای کاربران پیچیدهتر شود. اما آنچه بیش از دیگر عوامل به کاهش قیمت در بازار غیررسمی دامن زد، شروع عرضه اینترنت پرو توسط اپراتورهای سهگانه تلفن همراه بود. عرضهای که گرچه با انتقادهایی در مورد تعداد کاربران مجاز همراه شد، ولی گشایشی جدی فراهم کرد. هرچند باید دید این خدمت، دامنه جدیتری از کاربران را تحت پوشش خواهد داشت یا ایستگاه پایانی بازگشایی اینترنت به شمار میآید.
باز هم بابک زنجانی!
در بخش غیررسمی بازار، تبلیغات سرویسهایی دیده میشود که با قیمتهای بالا و وعده پایداری کامل عرضه میشوند. یکی از این نمونهها مربوط به اینترنت داتوان است که با عنوان اینترنت بابک زنجانی شناخته میشود. سرویس ۳۰ روزه بدون سقف آن، شش میلیون تومان قیمت خورده است. اکانتهای حجمی ۲۰ گیگ ۳۰روزه، دوکاربره چهار میلیون تومان و ۱۰ گیگ ۳۰روزه، دوکاربره سه میلیون تومان فروخته میشود. این نوع تبلیغات نشان میدهد بخشی از بازار اینترنت در قالبی خارج از ساختار رسمی شکل گرفته و با ادبیات تجاری مستقیم، مشتریان خاص خود را هدف قرار میدهد.
اینترنت پرو؛ ارزانترین مسیر رسمی
در سوی دیگر، سه اپراتور اصلی کشور سرویسهایی با عنوان اینترنت پرو ارائه کردهاند که بیشتر برای کاربران حرفهای، کسبوکارهای آنلاین و مصرفکنندگان پرمصرف طراحی شده است. در این مدل، قیمت هر گیگابایت حدود ۴۰ هزار تومان اعلام شده که در مقایسه با سایر گزینههای موجود، پایینترین سطح قیمت در چارچوب رسمی محسوب میشود. این سرویس تلاش دارد بخشی از نیاز بازار را در قالب قانونی و کنترلشده پاسخ دهد و برای برخی کاربران، دسترسی پایدارتر ایجاد کند. با وجود این، فاصله قیمتی میان سرویسهای رسمی و غیررسمی همچنان قابل توجه است و همین شکاف، رفتار کاربران را به سمت انتخابهای چندگانه سوق داده است.
کانفیگها، فیلترشکنها و اقتصاد پنهان اینترنت
گسترش استفاده از کانفیگها و فیلترشکنها، یک اقتصاد پنهان پیرامون اینترنت شکل داده است. این اقتصاد، شبکهای از فروشندگان، واسطهها و ارائهدهندگان خدمات است که در پیامرسانها و کانالهای مختلف فعالیت میکنند. کاربران کسبوکارهای دیجیتال، فروشگاههای آنلاین و فعالان خدمات بینالمللی، بیشترین وابستگی را به این بازار پیدا کردهاند. افزایش هزینهها، تغییر مداوم کیفیت سرویس و محدودیتهای دسترسی، فشار مضاعفی بر فعالیت اقتصادی این گروهها وارد کرده است. در این شرایط، دسترسی به اینترنت به یکی از متغیرهای مهم در هزینههای عملیاتی کسبوکارها تبدیل شده است. شرکتهای کوچک و متوسط با افزایش هزینه ارتباطات و ابزارهای دورزدن محدودیتها مواجه هستند و این موضوع بر سرعت رشد و رقابتپذیری آنها اثر گذاشته است. در کنار این موضوع، ارتباطات بینالمللی نیز با چالشهایی همراه شده است. برخی فعالان اقتصادی از دشواری دسترسی پایدار به سرویسهای خارجی و اختلال در تبادل داده با شرکای خارج از کشور سخن میگویند.
در فضای تبلیغاتی پیرامون فیلترشکنهای پرطرفدار، برخی محتواها با پیامهای حساس سیاسی یا امنیتی نیز دیده میشود. از جمله ادعاهایی درباره تبلیغ استخدام برای سرویسهای اطلاعاتی خارجی یا کمپینهای جهتدار که در بستر شبکههای اجتماعی منتشر میشود. این وضعیت، حساسیتها را نسبت به فضای اینترنت افزایش داده و در برخی موارد بر سیاستگذاریها و تصمیم برای کاهش محدودیتها اثر گذاشته است. برخی مجامعی که بر کنترل و محدودیت اینترنت تمرکز دارند، به این نتیجه رسیدند بازکردن نسبی فضا، به مراتب زیان کمتری برای کشور دارد تا خاموشی مطلق دیجیتال.
چندپارگی در دسترسی دیجیتال
مجموعه این عوامل باعث شده اینترنت در ایران به شکلی چندپاره تجربه شود. کاربر بسته به توان مالی، نوع فعالیت و میزان نیاز، میان گزینههای رسمی، نیمهرسمی و غیررسمی جابهجا میشود. این جابهجایی، خود به شکلگیری بازاری پیچیده و متغیر منجر شده است. در چنین فضایی، اینترنت دیگر یک سرویس یکپارچه و همگانی نیست، بلکه مجموعهای از مسیرهای متفاوت با قیمتها، کیفیتها و سطح دسترسی متفاوت است.
چشمانداز آینده
با وجود اینکه اینترنت پرو توانسته بخش مؤثری از نیاز فعالان اقتصادی و فناوری اطلاعات را پوشش دهد، مطالبه عمومی همچنان بر دسترسی فراگیر، بدون تبعیض و پایدار به اینترنت متمرکز است. تجربه ماههای اخیر نشان میدهد هر میزان محدودیت و پیچیدگی افزایش یافته، بازارهای جایگزین نیز گسترش پیدا کردهاند. در صورت حرکت به سمت کاهش تنشهای سیاسی و تثبیت شرایط، امکان بازگشت به یک ساختار پایدارتر وجود دارد. ساختاری که در آن اینترنت با کیفیت مناسب، قیمت قابل پیشبینی و پوشش گسترده در اختیار عموم قرار گیرد. تا آن زمان، بازار اینترنت در ایران میان چند مسیر متفاوت در حال حرکت است. مسیری که در آن رقابت، محدودیت، نوآوری و هزینه در کنار هم قرار گرفتهاند و تصویر نهایی را شکل میدهند.
منبع: روزنامه شرق
