چرا رفلاکس معده شبها تشدید میشود؟
رفلاکس معده یکی از مشکلات شایع گوارشی است که در برخی افراد هنگام شب و زمان دراز کشیدن تشدید میشود. بازگشت اسید و محتویات معده به مری میتواند با علائمی مانند سوزش پشت جناغ، ترشکردن، احساس تلخی در دهان، سرفه خشک، گرفتگی صدا و اختلال خواب همراه باشد.
در حالت ایستاده، نیروی جاذبه و وضعیت عمودی بدن به جلوگیری از بازگشت محتویات معده کمک میکند؛ اما هنگام دراز کشیدن، این اثر کاهش مییابد. همچنین اگر فرد اندکی پس از صرف شام بخوابد، معده همچنان در حال هضم غذاست و احتمال برگشت اسید به مری افزایش پیدا میکند.
مهمترین علتهای رفلاکس شبانه
صرف شام سنگین یا چرب، بهویژه در ساعات پایانی شب؛
دراز کشیدن بلافاصله پس از غذا؛
مصرف نوشیدنیهای گازدار، قهوه، چای پررنگ، شکلات و غذاهای تند یا اسیدی در افراد حساس؛
اضافهوزن و افزایش فشار داخل شکم؛
استعمال دخانیات؛
پوشیدن لباسهای بسیار تنگ؛
فتق هیاتال یا برخی اختلالات گوارشی؛
مصرف بعضی داروها که میتوانند علائم رفلاکس را تشدید کنند.
البته محرکهای غذایی در همه افراد یکسان نیستند و بهتر است هر فرد، خوراکیهایی را که علائمش را بیشتر میکنند شناسایی و محدود کند.
روشهای کاهش رفلاکس هنگام خواب
۱. شام را دستکم ۲ تا ۳ ساعت پیش از خواب میل کنید و از وعدههای حجیم در شب بپرهیزید.
۲. سر تخت را حدود ۱۵ تا ۲۰ سانتیمتر بالا بیاورید. استفاده از بالشهای متعدد معمولاً اثر کافی ندارد و ممکن است بدن را از ناحیه کمر خم کند؛ بالا آوردن قسمت بالایی تخت یا استفاده از بالش شیبدار مناسبتر است.
۳. خوابیدن به پهلوی چپ ممکن است در بسیاری از افراد به کاهش بازگشت اسید کمک کند. از دراز کشیدن بلافاصله پس از غذا و خم شدن طولانیمدت پرهیز کنید.
۴. در صورت اضافهوزن، کاهش وزن تدریجی و اصولی میتواند فشار واردشده بر معده را کاهش دهد.
۵. مصرف شامهای پرچرب، سرخکردنیها، شکلات، نعناع، نوشابههای گازدار، قهوه و خوراکیهای تند یا اسیدی را، بهویژه در ساعات پایانی روز، کاهش دهید؛ البته معیار اصلی، واکنش بدن هر فرد است.
۶. سیگار و سایر محصولات دخانی را کنار بگذارید و از پوشیدن لباسهایی که شکم را تحت فشار قرار میدهند خودداری کنید.
آیا مصرف خودسرانه دارو توصیه میشود؟
داروهای ضداسید یا داروهای کاهنده اسید معده ممکن است با نظر پزشک یا داروساز برای برخی افراد مفید باشند؛ اما مصرف طولانیمدت یا مکرر آنها بدون بررسی علت، توصیه نمیشود. افرادی که داروهای دیگری مصرف میکنند، باردار هستند، بیماری زمینهای دارند یا علائمشان بهطور مداوم تکرار میشود، باید پیش از مصرف دارو با پزشک مشورت کنند.
چه زمانی مراجعه به پزشک ضروری است؟
اگر رفلاکس بیش از دو بار در هفته رخ میدهد، با وجود اصلاح سبک زندگی ادامه پیدا میکند یا با کاهش وزن ناخواسته، دشواری یا درد هنگام بلع، استفراغ مکرر، خونریزی، مدفوع سیاه، کمخونی یا درد قفسه سینه همراه است، مراجعه پزشکی ضروری است. درد شدید قفسه سینه، تنگی نفس، تعریق یا انتشار درد به بازو و فک میتواند نشانه مشکل قلبی باشد و به رسیدگی فوری نیاز دارد.
رفلاکس شبانه در بسیاری از موارد با اصلاح زمان و حجم وعده شام، بالا آوردن سر تخت و شناسایی خوراکیهای محرک کنترل میشود؛ با این حال، این توصیهها جایگزین تشخیص و درمان پزشکی، بهویژه در موارد مکرر یا شدید، نیست.
منبع: صد آنلاین