افزایش ۵۰۰ هزار تومانی کالابرگ
اعتبار کالابرگ به یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده است، اما هزینه تأمین سبد کالاهای اساسی همچنان بخش بزرگی از مخارج خانوار را تشکیل می‌دهد. این افزایش چه سهمی از هزینه خرید مواد غذایی را پوشش می‌دهد؟
دولت پس از ماه‌ها ثابت نگه‌داشتن اعتبار یک‌میلیون‌تومانی کالابرگ، سرانجام مبلغ آن را برای نخستین گروه از مشمولان ۵۰ درصد افزایش داد. با این حال، محاسبات اقتصادنیوز نشان می‌دهد هزینه تهیه سبد ۱۱ قلم کالای اساسی در نیمه مهرماه برای هر نفر به حدود ۴.۱ میلیون تومان می‌رسد و حتی اعتبار ۱.۵ میلیون‌تومانی نیز تنها ۳۶ درصد آن را پوشش می‌دهد؛ آن هم در شرایطی که تورم نقطه‌ای خوراکی‌ها در شهریور از ۱۲۱ درصد عبور کرده است.
افزایش ۵۰۰ هزار تومانی اعتبار کالابرگ الکترونیکی سرانجام از روز شنبه ۱۸ مهرماه ۱۴۰۵ برای گروهی از مشمولان اجرایی شد. بر اساس اعلام وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، در نخستین مرحله، اعتبار کالابرگ از یک میلیون تومان به یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان افزایش یافته است.
این تصمیم در ظاهر به معنای افزایش ۵۰ درصدی حمایت معیشتی دولت از گروهی از خانوار‌های کم‌درآمد است؛ اما بررسی آن در کنار روند تورم خوراکی‌ها و افزایش قیمت کالاهای اساسی، تصویر متفاوتی از اثر واقعی این افزایش بر قدرت خرید خانوار‌ها ارائه می‌دهد.
از دی‌ماه ۱۴۰۴ که اعتبار یک‌میلیون‌تومانی کالابرگ در نسخه جدید طرح اجرایی شد، تا مهرماه ۱۴۰۵، قیمت اقلامی مانند روغن، برنج، گوشت، لبنیات و تخم‌مرغ بار‌ها افزایش یافته است؛ در حالی که مبلغ حمایت دولت برای ماه‌های متوالی ثابت ماند.
اکنون پرسش این است که افزایش ۵۰۰ هزار تومانی کالابرگ، چه سهمی از هزینه واقعی خرید کالاهای اساسی را جبران می‌کند؟ یک نفر با اعتبار ۱.۵ میلیون‌تومانی می‌تواند چه مقدار از سبد غذایی مورد بررسی را تأمین کند و فاصله میان اعتبار دولت و هزینه خرید این کالا‌ها برای یک خانواده چهارنفره چقدر است؟
اقتصادنیوز برای پاسخ به این پرسش، مقادیر سبد ۱۱ قلمی اعلام‌شده از سوی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی را با قیمت‌های رصدشده در بازار در روز‌های منتهی به ۱۸ مهرماه مقایسه کرده است.
نتایج نشان می‌دهد اگرچه افزایش جدید می‌تواند بخشی از فشار معیشتی خانوار‌های مشمول را پوشش دهد، اما همچنان بخش عمده هزینه تأمین کالاهای اساسی خارج از اعتبار حمایتی دولت باقی می‌ماند.
محاسبات اقتصادنیوز بر اساس مقادیر اعلامی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و قیمت‌های گزارش‌شده میادین میوه و تره‌بار در مهر ۱۴۰۵ است.
در اعلام وزارت رفاه، مقدار مرغ یک کیلوگرم بود؛ در سناریوی اصلی این گزارش، دو کیلوگرم مرغ در نظر گرفته شده است. قیمت شیر با تبدیل تقریبی وزن به حجم و قیمت تخم‌مرغ بر مبنای وزن تقریبی شانه ۳۰ عددی محاسبه شده است. میانگین حبوبات از نرخ نمونه‌های عدس، لوبیا چیتی و نخود به دست آمده است.
این محاسبات نشان می‌دهد تهیه سبد مورد بررسی برای هر نفر، با قیمت‌های نیمه مهرماه حدود چهار میلیون و ۱۲۷ هزار تومان هزینه دارد.
همچنین باید توجه داشت که بخشی از نرخ‌های مورد استفاده مربوط به میادین میوه و تره‌بار است؛ مراکزی که بنا بر گزارش‌های بازار، بعضی کالا‌ها را ارزان‌تر از فروشگاه‌های سطح شهر عرضه می‌کنند. از این رو، هزینه خرید همین مقدار کالا از فروشگاه‌های دیگر می‌تواند بالاتر از رقم محاسبه‌شده باشد.
